Çelebi Alper

» Moğolistan dini Budizm Manastırları ve Ayin

Moğolistan’da Budizm

Moğolların Şamanizm ve Tengricilik döneminde resmen dinle ilişkileri sınırlıydı, 13. yüzyıldaki büyük imparatorluklarına dek. Tibet Budizmi’nden ilk etkilenen Kubilay Han (İng. Kublai Khaan, Moğ. Хубилай хаан, Xubilaĭ xaan) oldu. İlk olarak 1578’de Cengiz Han soyundan Altan Han (Altan Khaan, Алтан хан) resmen Budist oldu ve toplu geçişler onun döneminde gerçekleşti. Moğol erkekler zorunlu olarak ordu yerine manastırlara gönderilmeye başlandı ve yüzlerce yıldır süren kesintisiz savaş devri duruldu. Bu durum en çok yaman savaşçı Moğollar‘dan çok çekmiş olan Çin‘e yaradı. Çin Moğolistan‘da çok sayıda manastır kurulması için kaynak sağladı. Budizmin gereksiz öldürmeye karşı olması sıkı avlanma yasaklarının konmasını sağladı. Bugün de Budist rahipler halkın çevreyi ve vahşi yaşamı korumasında etkili oluyor. Bu yazım Moğolistan dini Budizm hakkında ve tapınaklardan resimlerim ve videolarım var. Tapınaklar ülkedeki gezilecek yerler arasında en ilgi çeken noktalardan.

 

1937’de başa geçen genç komünist hükümet ülkedeki 700 manastırdan tamamına yakınını yıktı, 1990’dan sonra Budizm tekrar serbest kaldı. Bugün Moğol halkının yarısı dinsiz, diğer yarısı Budist.

 

Ulan Bator’daki Ikh Huree Zurkhain Datsan Budist tapınağındaki kısa görüntüm: Moğolistan videoları.

 

 

budist tapınaklar

Lmrin Süm Budist sanat merkezi ve tapinak. Ulan Bator – Moğolistan dini. Moğol Budizmi.

 

Moğolistan Dini

Gandantegchinlen Budist Manastır Merkezi

Ulan Bator şehrindeki bu önemli manastır kompleksi 1835’de Moğolistan‘ın en üst dereceden laması olan Beşinci Jebtsundamba tarafından kuruldu ve ülkede Budist eğitiminin ana merkezi haline geldi. Komünist dönemde yıkılmayan az sayıdaki manastırdan biri olarak kapalı kalan mekan, 1990 sonrası yeniden açıldı. Moğolcası Гандантэгчинлэн хийд, Gandantegchinlen khiid. Kısaca Gandan. Manastır merkezinin içerisindeki tüm tapınak ve yapıları ziyaret ettim. Moğolistan dini Budizm hakkında bilgi edindim.

 

mogolistan dini

Minik Budistlerle. Gandan Manastırı – Ulan Bator. Moğolistan dini Budizm.

 

Dedanpovran Budist Tapınağı

Manastır merkezinin içindeki tapınak 1900 yılında inşa edildi. On üçüncü Dalay Lama bir süre burada yaşadı.

 

dedanpovran mongolia

Dedanpovran Tapinagi, 1900. 13. Dalay Lama burada yasadi. Gandan, Ulan Bator. Moğol dini Budizm ve Budist tapınak.

 

Vajradhara Budist Tapinagi

Budist tapınak 1683 yılında Undur Geghen Zanabazar (Moğolca: Өндөр Гэгээн Занабазар, Öndör Gegeen Zanabazar) tarafından inşa edildi.  “Yüksek Aziz Zanabazar” olarak da anılan Zanabazar, Moğolistan’ın ilk Jebtsundamba’sıydı (Tibet Budizminde ruhsal lider) ve bölgeye teoloji, tıp, astronomi, müzik, resim ve heykel alanlarında rönesans getirdi. Moğolistan dini merkezi tapınak.

 

budizm nedir

Vajradhara Tapinagi 1683, Zanabazar, 1840. Khandan Khiid, Ulan Bator. Moğolistan dini Budizm tapınakları.

 

Moğolistan dini Tashchoimphel Budist Tapınağı

Bu Datsan 1756 yılında İkinci Bogd Jebzundamba ve Manjusri Khutagtu (Kutadgu) tarafından inşa edildi. 1938’de yıkıldı, 1990 – 94 arasında yeniden inşa edildi ve açıldı. Bu tapınakta  Moğolistan dini Budizm ayini yakaladım ve izledim.

 

budist tapınak

Budist tapınağı. Tashchoimphel Datsan, 1756. 2. Bogd Jebzundamba ve Khutagtu. Moğolistan dini.

 

Budist manastırda izlediğim ayinin kısa görüntüsü: Moğolistan dini videoları.

 

 

budist tanrıları

Moğolistan dini Budizm ayini. Tashchoimphel Datsan, Ulan Bator. Budist tapınağı.

 

moğolistan dini

Gandantegchenling Monastery (Khandan Khiid), Ulan Bator. Moğolistan dini Budizm dini hakkında bilgi.

 

Budist manastırda ayini izlerken kaydettiğim görüntü: Moğolistan dini videoları.

 

 

Migjed Janraising

Daha sonra Moğolların bağımsızlık sembolü haline gelen bu büyük bina (Bodhisattva of Compassion) 1911 yılında Bogd Han trafından inşa edildi. İçindeki dev heykel komünist dönemde imha edildi ve şimdiki heykel Moğolistan dini Budizm inananları tarafından toplanan bağışlar ile 1996’da tamamlandı.

 

budizm felsefesi

Budizm felsefesi ve Budist tapınaklar. Moğolistan dini.

 

Üzerinde 2286 değerli taş olan 26.5 metre uzunluğundaki dev Migjid Janraisig heykeli, Erdenet‘teki madenden çıkarılan bakırla yapıldı ve altın kaplandı.

 

moğolistan dini

Moğolistan dini Buda Heykeli. Migjed Janraising (Bodhisattva of Compassion) 1911, Bogd Han. Ghandan Khiid, Ulan Bator.

 

Bodhisattva of Compassion budist

Ghandan Khiid, Ulan Bator, Moğolistan’da Budist tapınakları. Moğolistan dini.

 

Moğolistan Dini Gungaachoiling Datsan Budist Tapınağı

1809 yılında Dördüncü Bogd Jebzundamba tarafından inşa edilen Gungaachoiling Budist Tapınağı, eğitim ve ibadet için Tibetli Bilge Panchen Sonamdagva’nın (Panchen Sonam Dragpa) ilkelerini takip etti. 1990’da onarıldı ve 2001’de yeniden açıldı.

 

budist tapınak

Moğolistan dini Budizm.

 

Moğol budist

Küçük Budist. Gandan, Ulan Bator. Moğolistan dini Budizm.

 

Deçengalpa Budist Tapınağı

Eskisi Ulan Bator’un merkezinde olan Deçengalpa Budist Tapınağı (Dechengalpa Datsan) 1992 yılında Gandan’da yeniden inşa edildi. Burada her yıl Kalachakra (Moğolca: Цогт Цагийн Хүрдэн, Tsogt Tsagiin Hurden) adlı ritüel ayin yapılıyor. Bir Moğolistan dini merkezi olarak gezilecek yerler arasında. Eski Moğol başkenti Karakurum da Budist manastır gördüğüm yerlerden oldu.

 

budizm nedir

Deçengalpa Tapınağı. Dechengalpa Datsan. 1992. Moğolistan dini Budizm.

 

Moğolistan’da yolculuk

Yarın aksam ülkedeki tek yerel tren hattı ile Erdenet kasabasına gideceğim (ki ülkenin ikinci büyük “kenti”), başkentten başka kent yok ülkede. Oraya tren hattını da bakir madeni olduğu için Sovyetler yapmış. Turistik hiçbir özelliği olmayan bu kasabanın treninde muhtemelen benden başka herkes Moğol olacak, oralı arkadaş böyle dedi. 12 saatlik tren yolculuğunda üç sınıf var: sert yataklı (8 Lira), yarı-yumuşak yataklı (15 Lira), yumuşak yataklı (24 Lira). Ben en iyisinden aldım, nasılmış göreceğim yarın akşam. 🙂

 

Ulan Bator Tren Garı’nda çektiğim kısa görüntü: Moğolistan videoları.

 

 

 

ulan bator tren

Ulan Bator – Erdenet trenimin kondüktörleri.

 

Buyurun, trende İngilizce konuşabilen tek kişi olarak kompartıman arkadaşımla iletişim çabalarımı izleyin:

 

 

Moğolistan yolculuğumun devamı için tıklayın: Erdenet.

Etiketler: , , , , , , , , , , , ,

“Moğolistan dini Budizm Manastırları ve Ayin” için 30 yorum

  1. SUAT dedi ki:

    Harika Alper Bey sizi kutluyorum.

    1. AlperMetin dedi ki:

      Çok teşekkürler.

  2. ayşe dedi ki:

    merhaba,
    ulan batur’da kaç tane manastır vardı, siz kaçına gidebildiniz? buralara ziyaretçi olarak girerken özel bir izin gerekiyor mu yoksa isteyen herkes gidip gözlem yapabilir mi? fotoğraf ve video çekmenize izin verdiler mi yoksa gizli mi çektiniz? gitmeyi düşünüyorum, öncesinde tecrübe sahibi birinden fikir almak güzel olur 🙂

    1. AlperMetin dedi ki:

      Merhaba Ayşe Hanım,

      Saymadım ama çoğu bu yazımdaki kompleks içerisinde kalıyor. İzine gerek yok. Fotoğraf serbest ama videoda bazıları rahatsız olabilir. Büyük olasılıkla çekebilirsiniz.
      İyi yolculuklar.

  3. Metin dedi ki:

    Budist manastır ayin videoları için teşekkürler. Budist kültürü çok farklı.

  4. Alp Ertekin dedi ki:

    Budizm dini hümanist ve barışçı. Budizm hakkında bilgi verdiğiniz için teşekkürler.

    1. AlperMetin dedi ki:

      Ben de Budizm yazımı okuduğunuz için teşekkür ederim.

  5. Bayram dedi ki:

    Alper bey ,Ulan Bator Erdenat tren kondoktörleriyle olan resminizde dikkat ederseniz bir ilginçlik var…

  6. Bayram dedi ki:

    Resimde kendinize odaklanırsanız görürsünüz bana enteresan geldi!!!

  7. Emin Gümüş dedi ki:

    Güzel bilgi dolu bir yazı olmuş Teşekkürler, ayrıca Bayramın dediği enteresanlık fotoğrafta elinizde bir şey var muhtemelen onu başka bir şey sanmıştır….

  8. Dilek dedi ki:

    Cok tesekkurler, bu gunlerde Samanizmle cok ilgileniyorum ve Ben kendimi Samanliga yakin hissediyorum ve sanirim bilincalti, genlerimize isleyen ritueller kendini gosteriyor hayatin her alaninda. Cok sade, aydinlatici bilgi paylasmissiniz. Tesekkur ediyorum cok…

    1. AlperMetin dedi ki:

      Ben teşekkür ederim Dilek Hanım. Şamanizm doğa ile iç içe, barışçıl bir din. Umarım daha da yakından inceler ve benimsersiniz. İsterseniz sizi Türk Şaman arkadaşımla haberleştirebilirim.

  9. Ayça Doğa dedi ki:

    Türk kültüründe cinsiyet ayrımının olmaması, ilk Şamanların kadın olduğuna ve bu nedenle kadın Şamanların Şaman topluluklardaki en güçlü ruhsal liderler olduğuna inanılması, devlet yönetiminde Kağan’ın kararı Hatun bu karara katılmadıkça geçerli sayılmaması, önem verdikleri haklara, “ana hakkı” demeleri ve bunu da “Tanrı Hakkı” ile eşit tuttuklarını göstermeleri, kadınların destanlara konu olması, devlet yönetiminde ve orduların başında olması gibi bilgiler İslam öncesi Türk devletlerinde kadının rolünü belli eder. Günümüz Türk toplumunda kadının konumuna baktığımızda ise binlerce yıllık serüvenin geldiği son noktayı görüyoruz.
    Ayrıca aya ay dede demek, kurşun dökmek, kırmızı kurdele bağlamak, mezarlardan medet ummak, mezar taşı dikmek ve süslemek, dilek tutmak, nazarın önüne geçebilmek için nazar boncuğu takmak, hayvan motifleri kullanmak, su içerken kafayı elle desteklemek, mezarlıklara küçük suluklar yaptırmak, Allah’ın yukarıda olduğunu söylemek ve O’nu işaret ederken gökyüzünü göstermek, su dökerek uğurlamak, tahtaya vurmak, çocuklara Satılmış ismini vermek de Şamanizmden kalan diğer bazı gelenekler.

    1. AlperMetin dedi ki:

      Eski Türk dini inançları hakkında verdiğiniz bilgilere çok teşekkür ederim.

  10. Ayça Doğa dedi ki:

    Yukarıdaki yorumumu internetin sorun çıkarması yüzünden kazayla buraya da yaptım 🙁 Yapmak istediğim asıl yorum aşağıdakidır.

  11. Ayça Doğa dedi ki:

    : M. Ö. VI. yüzyılda Hindistan’da Siddharta adlı bir prens tarafından ortaya atılmıştır. Buda (Burkan) dinine göre hayatın esası ve gerçeği ızdıraptır. Izdırap yalnızca yaşanılan acılar değil; üzüntüsüyle, neşesiyle, ferahlığıyla, var oluşun bizzat kendisidir. İnsan hayatında ruha dayalı bir süreklilik vardır. Ruh, bedenin ölümünden sonra bir başka bedende yeniden doğarak varlığını sürdürür. “Doğum-ölüm-yeniden doğum” zincirini kırarak Nirvana’ya ulaşmanın yolu, ızdırabı yok etmektir. Nirvana’ya ulaşan insanın ruhu ebedi huzura kavuşur. Prens Siddharta, sarayını terk edip inzivaya çekilmiş ve ermiş anlamına gelen Buddha adını almış; dine de Buda dini denilmiştir. Buda dini, Göktürklerden de önce Tanrı Dağlarının güneyindeki tarım bölgesinde Türkler arasında yayılmış ve yaklaşık 600 yıl süreyle (700-1300) varlığını sürdürmüş, İslam’ın kabulüyle birlikte etkinliğini yitirmiştir. Bugün sadece Çin’de Uygur Türklerinin bir bölümü Buda dinine mensuptur.

    1. AlperMetin dedi ki:

      Budizm hakkında bilgiler için çok teşekkürler.

  12. Ayça Doğa dedi ki:

    Rica ederim. Lisansta gördüğümüz Eski Türkçe (Göktürkçe/Uygurca) derslerinden kalan dünya dolusu notlarımın küçük bir kısmı. 🙂 Ve asıl ben teşekkür ederim verdiğiniz onca bilgi için, bize de ek olarak bir şeyler yazmamıza müsaade ettiğiniz için. Birkaç küçük katkı da ben yapabiliyorsam ne mutlu bana. Hem sizlerden birçok şey öğreniyorum, hem de sizlere bildiklerimi aktarıyorum. Bence bu oldukça güzel!

    1. AlperMetin dedi ki:

      Katkılarınız değerli Ayça Hanım, bundan memnunum. 🙂

  13. Ayça Doğa dedi ki:

    Tekrar teşekkür ederim!

  14. Ayça Doğa dedi ki:

    Şamanizmle ilgili verdiğim bilgiler de Halk edebiyatı derslerinde öğrendiklerimiz. Yazmayı unutmuştum, içimde kaldı. Önemli bir düzeltme. 🙂

    1. AlperMetin dedi ki:

      Teşekkürler. 🙂 Kadim ve güzel dinlere saygıyla. Doğduğu ortamın dininden mutlu olmayan veya dinsiz iken ihtiyaç duyup arayanlar, yani kendine bir din seçmek isteyenler arasında en çok Budizm tercih ediliyor diye okumuştum bir yerde. Bu konuda bir bilgiye rastladınız mı hiç?

  15. Ayça Doğa dedi ki:

    Rastladım desem yalan olur. Böyle bir bilgiyi ilk kez sizden öğreniyorum. Ne derece doğru bilemiyorum. Şahsen ben Budizm’i din olarak kabul etmeyip “ruhani felsefe” olarak tarif edenlerin tarafındayım. Çünkü Budizm’de mutlak bir Yaratıcı fikri yer almıyor. (Hatta Şamanizm de dinden ziyade; insanlar, ruhlar ve Tanrılar arasında iletişimi sağlayan bir sistem.) Biz üniversite öğrencisi iken Budist Uygurların bıraktıkları metinleri incelediğimiz derslerde, hocamızın Budizm ile ilgili verdiği bilgilerle yetinmeyip ben kendim de merakımdan Budizm hakkında bir sürü şey okumuştum. Dinini değiştirmek isteyen ya da içindeki manevi boşluğu doldurma ihtiyacı hisseden kişilerin Budizm’e yönelmeden önce çok dikkatli ve detaylı bir araştırma yapmaları gerekir. Kanaatimce, olumlu ahlaki prensipleri olsa da yanılgıları da fazla. Ben tatmin olmadım. Uzakdoğu’daki Budistlerin Müslümanlara yaptıkları işkence ve katliamlar da hepimizin malumu. Bana göre Budizm, insanların kendini tam teslim edip boyun eğebileceği bir öğreti değil.

    1. AlperMetin dedi ki:

      Budizm ve Şamanizm’in klasik anlamda birer din olmadıkları konusuna katılıyorum. Ama onlarda da ruh var; fizik-kimya-biyolojide olmayan inançlar var. Onlar da varlıklarına dair hiçbir veri olmayan şeylere inanıyorlar. Budizm özünde barışçıl bir din, ama maalesef son dönemde bahsettiğiniz kötülükleri yaptılar. Bahsettiğim insanlar Budizmi tamamen barışçı yönleriyle kabul edenler.

  16. Ayça Doğa dedi ki:

    Baştan sona hak veriyorum.

  17. Güzel Türkiye dedi ki:

    Alper abi sen uçmuşsun yaa!

    1. AlperMetin dedi ki:

      Pek sayılmaz. Budist manastırlarına gittim ama Budist olmadım.:)

  18. Yusuf dedi ki:

    Trendeki videoya altyazı eklerseniz daha güzel olabilir. Ne konuştuğunuzu çok merak ettim.

    1. AlperMetin dedi ki:

      Haklısınız. Moğol kompartıman arkadaşıma adını, yaşını, nereye gittiğini (ki tek yere tren var zaten:)), evlilik ve çocuk durumunu sordum. Klasik sosyalleşme soruları.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Reklam Verebilirsiniz
Gruppal Tatil
Bu alana reklam verebilirsiniz.
    GEZDİĞİM ÜLKELER
   » Translation
Reklam Alanı
   » Etiketler


Copyright ©2012 Celebialper.com